Misselijkheid / Braken

Misselijkheid is een signaal van het lichaam dat er iets mis is. Dat uit zich als een naar gevoel in de maagstreek.

Braken is een reflex van het lichaam waarbij voedsel of andere stoffen uit de maag via de slokdarm en de mond krachtig worden verwijderd.

Braken

Braken ontstaat vaak plotseling en onverwacht. Om te voorkomen dat stoffen verder het lichaam in komen, trekken de spieren van het middenrif, de buik en de ademhaling opeens samen, terwijl de slokdarm zich ontspant, waarna de maaginhoud wordt uitgestoten.

Braken kan ook bewust worden opgewekt (boulimia nervosa) door een vinger in je keel te steken. Dat veroorzaakt een slokdarm-reflex omdat het lichaam denkt dat hier voedsel klem zit.

Veel braken beschadigt het een en ander in je lichaam. De natuurlijke slikbeweging wordt verstoord en agressieve maagzuren tasten de slokdarm en het gebit aan.

Daarnaast zal er te veel vochtverlies kunnen optreden waardoor een ontregeling van de spijsvertering kan ontstaan.

Waar zit het braakcentrum?

Het braakcentrum zit in het verlengde merg . Dat is een onderdeel van de hersenen dat ligt in de voortzetting van de nekwervels. Het braakcentrum kan door verschillende delen van het lichaam worden geprikkeld en aangezet tot werking.

Op welke manieren kan braken ontstaan en met welke middelen kan dit worden bestreden?

De huisarts moet achterhalen wat de oorzaak van het braken is en daarop de behandeling afstemmen. (Omdat onbekend is waardoor de misselijkheid en braken tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap ontstaan, wordt deze lichaamssituatie niet in dit artikel behandeld).

Er zijn meer oorzaken die kunnen leiden tot braken:

  1. Maagdarmkanaal
    1. Een verstoorde maagontledigingDan zijn er twee middelen voor handen die de doorgang van de maag naar de darmen openen en de natuurlijke bewegingen van de maag en darmen stimuleren zodat het voedsel sneller passeert en de braakneigingen afnemen.Er zijn twee veel gebruikte middelen (Metoclopramide en Domperidon) waarvan er één (Domperidon) altijd gecontroleerd moet worden op het mogelijk beïnvloeden van de werking van andere medicijnen.
    2. Een allergische reactie elders in het lichaam (bijv. koemelk-allergie). In dat geval kan een anti-allergisch middel worden voorgeschreven.
    3. Een bacteriële infectie bij kinderen (bijv. van het oor) kan leiden tot braken. In dat geval kan een antibioticum een oplossing bieden.
    4. Een bijwerking van medicijnen.
  2. EvenwichtsorgaanDuizeligheid is een oncontroleerbaar gevoel van draaien en bewegen waarbij je relatie tot de ruimtelijke omgeving verstoord is. Dat kan ontstaan als het evenwichtsorgaan niet goed werkt waardoor verkeerde informatie aan de hersenen wordt doorgegeven. En dit kan weer leiden tot misselijkheid en braken.Het middel Cinnarizine wordt in dit geval vaak als eerste geprobeerd. Dit blokkeert de prikkeling van het braakcentrum maar kan slaperigheid als bijwerking veroorzaken.

  3. HersenenFactoren als o.a. angst en geur. Als andere middelen niet helpen kan eventueel het antipsychoticum Haloperidol in geval van angst nog zijn dienst bewijzen om het braakcentrum minder te prikkelen.Verder kunnen migraine en hersenziekten als hersenvliesontsteking en hersentumoren leiden tot braken. Het hangt van de situatie af welk middel wordt gekozen (bijv. 1a of 4).
  4. BestralingTegen braken ten gevolge van bestraling zijn de laatste jaren krachtige anti-braakmiddelen ontwikkeld. Deze middelen komen dichter bij het braakcentrum waardoor de werking sterker is.

Welke toedieningsvorm wordt gekozen?

Het handigst tegen misselijkheid is een zetpilvorm. In sommige gevallen bestaat er ook een tabletvorm voor onder de tong. Vanuit het mondslijmvlies komt het medicijn rechtstreeks in het bloed en ontziet dus de geïrriteerde maag.

© 2010 Regenboog Apotheek