Het Oog
In het artikel over hooikoorts kwam het oog al zijdelings ter sprake. In dit artikel zullen we wat dieper op dit onderwerp in gaan.
Anatomie en Fysiologie
Van buiten naar binnen treffen we aan:
- Een beschermend bindvlies waaraan de 6 oogspieren zijn bevestigd.
- De harde oogrok die we herkennen als het wit van het oog. Aan de voorkant vormt dit het iets bollere en heldere hoornvlies.
- Het vaatvlies dat zorgt voor koeling en bloedvoorziening. Dit gaat aan de voorkant over in het regenboogvlies (de iris) dat de oogkleur bepaalt. De tussenliggende opening heet de pupil. Deze regelt de invallende lichtsterkte.
- De holte achter het regenboogvlies heet de achterste oogkamer en de holte voor het regenboogvlies heet de voorste oogkamer.
- Achter het regenboogvlies ontstaat als uitloper van het vaatvlies het straalvormig lichaam waaraan de dubbele ooglens is opgehangen. Deze moet het invallende licht door breking scherp op het netvlies projecteren voor een goede registratie.
- Achter het straalvormig lichaam ontstaat het oogkamerwater dat vanuit de achterste kamer via de voorste kamer wordt afgevoerd. Bij een blokkade in dit transport wordt de oogboldruk verhoogd en kan glaucoom ontstaan.
- Achter de lens bevindt zich het glasachtig lichaam, de vulling van het oog.
- Nog verder naar binnen treffen we het netvlies aan. Hierin liggen de zintuigcellen die het licht waarnemen:
- Staafjes voor zwart/wit kijken
- Kegeltjes voor de kleurwaarneming.
- Het netvlies wordt onderbroken op de plek waar de bundeling van zenuwcellen in de vorm van de oogzenuw, het oog uit gaat op weg naar de hersenen. Deze plek die dus géén staafjes en/of kegeltjes bevat heet daarom de blinde vlek.
Oogaandoeningen / Medicatie
| Aandoening | Medicatie |
|---|---|
| Glaucoom | Door een verhoogde oogboldruk worden de bloedvaatjes achter het netvlies samengedrukt, waardoor zenuwvezeltjes kunnen afsterven wat tot vermindering van het gezichtsvermogen kan leiden. De oorzaak van de verhoogde oogboldruk kan liggen in:
De oogarts zal ná het vaststellen van de oorzaak de juiste oogdruppel(combinatie) voorschrijven. In sommige gevallen kunnen ook tabletten worden gegeven om de aanmaak van het kamerwater te verminderen. |
| Infecties | Bij ooginfecties worden antibiotica tegen huidinfecties ingezet omdat deze bij inwendig gebruik ernstige bijwerkingen kunnen veroorzaken. Voorbeelden in oogmedicatie zijn o.a. Fucidine, Chlooramfenicol, Tobramycine. |
| Staar | Het plaatsen van een nieuwe lens wordt gevolgd door het druppelen van 2 soorten oogdruppels:
|
| Droge ogen | Deze kunnen o.a. worden veroorzaakt door een verminderde aanmaak van traanvocht, door klimatologische veranderingen (droge lucht, airco, rook) en door hormonale veranderingen. Hulpbiedende slijmachtige oogdruppels zijn op recept te krijgen. |
| Hooikoorts | Antiallergische oogdruppels zijn zowel in de handverkoop als op recept te krijgen (zie eerder gepubliceerde artikel allergie). |
Tips bij gebruiken oogmedicatie:
- Voorkom aanraking (en dus mogelijk herinfectie) van de druppelflacon of tube met het oog.
- Per keer kan maar 1 druppel door het oog worden opgenomen. Meer druppels hebben géén zin.
- Bij meerdere soorten oogdruppels: Kies eerst de meest prikkelende (pijnstiller) als laaste i.v.m. kans op tranenvloed.
- Er bestaan hulpstukken bij het zelf druppelen. Vraag het aan onze apotheekmedewerkers.
| Diabetes | Door de slechte conditie van de (kleine) bloedvaten lopen diabetici meer risico op een slechtere kwaliteit van het netvlies met daardoor een achteruitgang van het gezichtsvermogen. |
| Bijwerkingen door geneesmiddelen | Het middel Xylometazoline dat bij neusverkoudheid via een neusspay door het samentrekken van bloedvaatjes het neusslijmvlies laat slinken, kan, doordat het zo dicht bij het oog wordt ingezet, ook een samentrekkend effect hebben op de bloedvaatjes in het oog met kans op een verhoogde oogboldruk. |
| Contactlenzen | Contactlenzen kunnen reageren met of verkleuren door het conserveermiddel uit de druppelvloeistof. Indien de patiënt één- of tweemaal daags druppelt, doe dit dan ’s ochtends vóór het indoen en ’s avonds ná het uitdoen van de lenzen. Zachte lenzen mogen pas 30 minuten ná het druppelen worden ingedaan en harde lenzen kunnen direct na het druppelen worden ingedaan. |
Download hieronder instructies voor het inbrengen van oogdruppels:
Instructie oogdruppelinstructies bij uzelf
Instructie oogdruppelinstructie bij een ander
Voor meer specialistische informatie, kijk op:
www.oogziekten.info
Met dank aan het Oogheelkundig Medisch Centrum Amsterdam en de VU van Amsterdam.



